|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.49. अध्यायः 049
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
कृष्णेन भीष्मप्रशंसनपूर्वकं तंप्रति युधिष्ठिराय धर्मोपदेशचोदना॥ 1॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
वैशम्पायन उवाच। 12-49-0x(5452)(66716)
ततो रामस्य तत्कर्म श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः।
विस्मयं परमं गत्वा प्रत्युवाच जनार्दनम्॥ 12-49-1(66717)
अहो रामस्य वार्ष्णेय शक्रस्येव महात्मनः।
विक्रमो वसुधा येन क्रोधान्निःक्षत्रिया कृता॥ 12-49-2(66718)
गोभिः समुद्रेण तथा गोलाङ्गूलर्क्षवानरैः।
गुप्ता रामभयोद्विग्नाः क्षत्रियाणां कुलोद्वहाः॥ 12-49-3(66719)
अहो धन्यो नृलोकोऽयं समाग्याश्च नरा भुवि।
यत्र कर्मेदृशं धर्म्यं द्विजाग्र्यैः कृतमच्युत॥ 12-49-4(66720)
कथयन्तौ कथां तात तावच्युतयुधिष्ठिरौ।
जग्मतुर्यत्र गाङ्गेयः शरतल्पगतः प्रभुः॥ 12-49-5(66721)
ततस्ते ददृशुर्भीष्मं शरप्रस्तरशायिनम्।
स्वरश्मिमालासंवीतं सायंसूर्यसमप्रभम्॥ 12-49-6(66722)
उपास्यमानं मुनिभिर्देवैरिव शतक्रतुम्।
देशे परमधर्मिष्ठे नदीमोघवतीमनु॥ 12-49-7(66723)
दूरादेव तमालोक्य कृष्णो राजा च धर्मजः।
चत्वारः पाण्डवाश्चैव ते च शारद्वतादयः॥ 12-49-8(66724)
अवम्कन्द्याथ वाहेभ्यः संयम्य प्रचलं मनः।
एकीकृत्येन्द्रियग्राममुपतम्थुर्महामुनीन्॥ 12-49-9(66725)
अभिवाद्य तु गोविन्दः सात्यकिस्ते च पार्थिवाः।
व्यासादीस्तानृपीन्पश्चाद्गाङ्गेयमुपतस्थिरे॥ 12-49-10(66726)
तपोवृद्धि ततः पृष्ट्वा गाङ्गेयं यदुपुङ्गवः।
परिवार्य ततः सर्वे निपेदुः पुरुषर्षभाः॥ 12-49-11(66727)
ततो निशाम्य गाङ्गेयं शाम्यमानमिवानलम्।
किंचिद्दीनमना भीष्ममितिहोवाच केशवः॥ 12-49-12(66728)
कच्चिज्ज्ञानानि सर्वाणि प्रसन्नानि यथापुरम्।
कच्चिन्न व्याकुला चैव बुद्धिस्ते वदतां वर॥ 12-49-13(66729)
शराभिघातदुःखार्तं कच्चिद्गात्रं न दूयते।
मानसादपि दुःखाद्धि शारीरं बलवत्तरम्॥ 12-49-14(66730)
वरदानात्पितुः कामं छन्दमृत्युरसि प्रभो।
शन्तनोर्धर्मनित्यस्य न त्वेतदिह कारणम्॥ 12-49-15(66731)
सुमूक्ष्मोऽपि तु देहे वै शल्यो जनयते रुजम्।
किंपुनः शरसंघातैश्चितस्य तव पार्थिव॥ 12-49-16(66732)
कामं नैतत्तवाख्येयं प्राणिनां प्रभवाप्ययौ।
भवानुपदिशेच्छ्रेयो देवानामपि भारत॥ 12-49-17(66733)
यच्च भूतं भविष्यं च भवच्च पुरुषर्षभ।
सर्वं तज्ज्ञानवृद्धस्य तव पाणाविवाहितम्॥ 12-49-18(66734)
संसारस्येह भूतानां धर्मस्य च फलोदयः।
विदितस्ते महाप्राज्ञ त्वं हि धर्ममयो निधिः॥ 12-49-19(66735)
त्व, हि राज्ये स्थितं स्फीते समग्राङ्गमरोगिणम्।
स्त्रीसहस्रैः परिवृतं पश्यामीवोर्ध्वरेतसम्॥ 12-49-20(66736)
ऋते शान्तनवाद्भीष्मात्रिषु लोकेषु पार्थिवम्।
सत्यधर्मान्महावीर्याच्छूराद्धर्मैकतत्परात्॥ 12-49-21(66737)
मृत्युमावार्य तपसा शरसंस्तरशायिनः।
त्रिवर्गप्रभवं कंचिन्न च तातानुशुश्रुम॥ 12-49-22(66738)
सत्ये तपसि दाने च यज्ञाधिकरणे तथा।
धनुर्वेदे च वेदे च नित्यं चैवान्ववेक्षणे॥ 12-49-23(66739)
अनृशंसं शुचिं दान्तं सर्वभूतहिते रतम्।
महारथं त्वत्सदृशं न कंचिदनुशुश्रुम॥ 12-49-24(66740)
त्वं हि देवान्सगन्धर्वानसुरान्यक्षराक्षसान्।
शक्तस्त्वेकरथेनैव विजेतुं नात्र संशयः॥ 12-49-25(66741)
स त्वं भीष्म महाबाहो वसूनां वासवोपमः।
नित्यं विप्रैः समाख्यातो नवमोऽनवमो गुणैः॥ 12-49-26(66742)
अहं च त्वाऽभिजानामि स्वयं पुरुषसत्तम।
त्रिदशेष्वपि विख्यातस्त्वं शक्त्या पुरुषोत्तमः॥ 12-49-27(66743)
मनुष्येषु मनुष्येन्द्र न दृष्टो न च मे श्रुतः।
भवतो हि गुणैस्तुल्यः पृथिव्यां पुरुषः क्वचित्॥ 12-49-28(66744)
त्वं हि सर्वगुणै राजन्देवानप्यतिरिच्यसे॥ 12-49-29(66745)
तपसा हि भवाञ्शक्तः स्रष्टुं लोकांश्चराचरान्।
किंपुनश्चात्मनो लोकानुत्तमानुत्तमैर्गुणैः॥ 12-49-30(66746)
तदस्य तप्यमानस्य ज्ञातीनां संक्षयेन वै।
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य शोकं भीष्म व्यपानुद॥ 12-49-31(66747)
ये हि धर्माः समाख्याताश्चातुर्वर्ण्यस्य भारत।
चातुराश्रम्यसंयुक्ताः सर्वे ते विदितास्तव॥ 12-49-32(66748)
चातुर्विद्ये च ये प्रोक्ताश्चातुर्होत्रे च भारत।
योगे साङ्ख्ये च नियता ये च धर्माः सनातनाः॥ 12-49-33(66749)
चातुर्वर्ण्यस्य यश्चोक्तो धर्मो न स्म विरुध्यते।
सेव्यमानः सवैयाख्यो गाङ्गेय विदितस्तव॥ 12-49-34(66750)
प्रतिलोमप्रसूतानां म्लेच्छानां चैव यः स्मृतः।
देशजातिकुलानां च जानीषे धर्मलक्षणम्। 12-49-35(66751)
वेदोक्तो यश्च शिष्टोक्तः सदैव विदितस्तव।
`प्रवृत्तश्च निवृत्तश्च स चापि विदितस्तव॥' 12-49-36(66752)
इतिहासपुराणार्थाः कार्त्स्न्येन विदितास्तव।
धर्मशास्त्रं च सकलं नित्यं मनसि ते स्थितम्॥ 12-49-37(66753)
ये च केचन लोकेऽस्मिन्नर्थाः संशयकारकाः।
तेषां छेत्ता नास्ति लोके त्वदन्यः पुरुषर्षभः॥ 12-49-38(66754)
स पाण्डवेयस्य मनःसमुत्थितं
नरेन्द्र शोकं व्यपकर्ष मेधया।
भवद्विधा ह्युत्तमबुद्धिर्विस्तरा
विमुह्यमानस्य जनस्य शान्तये॥ ॥ 12-49-39(66755)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मपर्वणि एकोनपञ्चाशोऽध्यायः॥ 49॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-49-1 अवस्कन्द्यावरुह्य वाहेभ्यः॥ 12-49-11 यदुपुंगवो निपसादेति शेषः। ततो वृद्धं तथा दृष्ट्वा गाङ्गेयं यदुकौरवाः इति झ. पाठः॥ 12-49-12 निशाम्य आलोच्य॥ 12-49-15 छन्दमृत्युः इच्छामरणः। नत्वेतदिह कारणमिति ट. ड. थ. पाठः॥ 12-49-20 नहि राज्ये स्थितमिति ट.ड. पाठः॥ 12-49-21 भीष्मादृते मृत्युमावार्य स्थितं कमपि न शुश्रुमेति द्वयोः संबन्धः॥ 12-49-26 वसूनामष्टानामंशेर्घटितो नवमः गुणैरनवमश्च॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|